Giá tổ giống và mật ong dú miền Tây theo mùa nước

Hỏi người miền Tây mua tổ ong dú lúc nào thì hay nghe trả lời bằng mùa chứ không bằng tháng: «đợi nước rút», «qua mùa nhãn», «trước Tết». Cách nói đó không phải vô cớ. Ở đồng bằng sông nước, nguồn hoa, độ ẩm và cả đường đi chở tổ đều đổi theo con nước, nên giá tổ và giá mật cũng đi theo nhịp đó.

Một năm mua bán ong dú ở miền Tây

Bảng dưới là nhịp chung, mỗi tỉnh lệch nhau ít nhiều. Người nuôi nên đối chiếu với vườn nhà mình.

Giá nhích hay mềm theo các quãng này chủ yếu vì cung cầu: người nuôi giữ đàn khi đàn đang làm mật tốt, và người mua đổ xô khi sắp Tết. Lịch hoa chi tiết hơn có ở mục Nguồn hoa địa phương.

Mật ong dú miền Tây loãng: đặc điểm hay dấu hiệu xấu

Mật ong dú vốn nhiều nước hơn mật ong nội, vị chua thanh. Ở vùng đồng bằng ẩm quanh năm, mật lại càng dễ loãng, nhất là mật thu trong mùa mưa. Người mua quen mật đặc sệt hay nghi ngờ, rồi chọn chai đặc hơn với giá cao hơn — nhưng đặc chưa chắc là tốt hơn.

Điều đáng hỏi là:

• Mật thu vào mùa nào. Mật vụ khô và mật vụ mưa có độ loãng khác nhau là bình thường.
• Đã để ngăn mát chưa. Mật loãng để ngoài trời nóng ẩm rất nhanh lên men.
• Có bọt dày, mùi men rượu không. Đó mới là dấu hiệu mật đã hỏng.

Giá của chai mật nên phản ánh mùa thu và cách giữ, không phải độ sánh.

Chở tổ qua sông: phần chi phí ít ai tính

Ở miền Tây, tổ mua từ huyện bên kia sông có khi phải qua phà, qua đò, hay chở trên xe máy theo đường đê lởm chởm. Tổ bị xóc mạnh, phơi nắng giữa sông lâu, về tới nhà đàn đã mệt.

1. Chở sáng sớm hoặc chiều mát, che thùng bằng vải sáng màu thoáng khí.
2. Chèn thùng chặt, không để lật hay va đập trên ghe, trên baga.
3. Đóng cửa tổ trước khi chở, mở ra khi đã đặt yên chỗ và trời dịu.
4. Chỗ đặt nhớ kê cao, tránh vùng nước có thể dâng tới khi mùa nước lên.

Người bán chịu chở giúp và đặt tổ tại vườn thường báo giá cao hơn, nhưng với người chưa quen, khoản đó đáng tiền. Cách đặt tổ trong vườn ven sông có thêm ở mục Mô hình nuôi phù hợp.

Vườn trái liền nhau: lợi thế miền Tây

Nhãn, chôm chôm, xoài, bưởi và nhiều cây vườn khác nở nối nhau trong năm, lại thêm hoa dừa và cây tạp quanh mương. Ong dú bay không xa, nên một xóm toàn vườn trái là chỗ đặt tổ lý tưởng. Một lưu ý: vườn phun thuốc trong lúc cây trổ hoa có thể hại đàn. Nên nói chuyện với hàng xóm và đặt tổ ở phía ít bị phun.

Mua từ một trại có đàn tách sẵn

Người ở miền Tây muốn có đàn đã ổn định, tách từ trại chứ không bắt từ tự nhiên, có thể tham khảo trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh: trại có tổ ong dú giống, mật ong dú theo mùa, và các món như son dưỡng môi từ sáp ong dú, hộp quà mật để làm quà Tết. Muốn trao đổi tổ, mật với người nuôi gần mình thì có thể đăng hoặc xem tin trên chợ ong dú.

Câu hỏi thường gặp