Kênh bán mật ong dú ở miền Tây: đường ngắn giữ mật ngon

Ở miền Tây, câu hỏi nên đặt trước khi bàn chuyện bán mật ong dú là: chai mật này phải đi bao xa mới tới tay người ăn? Mật ong dú vốn đã loãng, mà mật từ vườn trái cây sông nước lại càng nhiều nước. Đường đi càng dài, chai mật càng nằm lâu trong nóng ẩm, khả năng sủi bọt, lên men càng cao. Người nuôi trong vùng hay nói vui: mật ong dú bán gần là mật, bán xa là giấm, nếu không biết giữ.

Vì vậy bài này sắp xếp các kênh bán theo vòng tròn, từ gần ra xa. Vòng càng xa thì càng phải chuẩn bị kỹ.

Bốn vòng bán từ gần ra xa

Vòng một: bà con trong xóm và chợ quê

Người miền Tây ở quê nhiều nhà biết ong dú từ lâu, gọi bằng đủ tên theo từng nơi. Họ mua mật không cần nhãn mác, chỉ cần biết của nhà ai nuôi. Đây là vòng nên bán đầu tiên mỗi vụ: không tốn tiền vận chuyển, không lo vỡ, mật tới tay người ăn còn tươi nhất.

Ở chợ quê có thể gửi các sạp tạp hoá quen, nhưng nên mang ít chai, ghé thường xuyên, đừng để mật nằm lâu trên kệ trong cái nóng ẩm.

Vòng hai: khách du lịch miệt vườn

Nhiều vườn trái ở miền Tây đón khách tới hái trái, ăn trái tại vườn, đi xuồng trên kênh rạch. Nếu vườn mình có đón khách hoặc gần những vườn như vậy, đây là kênh vừa vui vừa tiện.

• Đặt vài thùng ong dú trong vườn, chỗ có bóng cây. Ong dú không đốt nên khách đứng gần xem được, kể cả trẻ em.
• Cho khách nếm một chút mật ngay cạnh tổ. Vị chua thanh, hương trái cây là thứ khách nhớ.
• Chỉ bày một hai chai, phần còn lại để trong tủ mát, khách mua thì lấy ra.
• Nếu vườn là của người khác, có thể thoả thuận gửi mật để chủ vườn bán, nói rõ chia phần và cách bảo quản.

Vòng ba: gửi lên thành phố qua người thân

Nhà nào ở miền Tây cũng có con cháu đi học, đi làm trên Sài Gòn hay các thành phố lớn. Họ chính là cầu nối bán mật cho đồng nghiệp, bạn bè nơi họ ở. Cách làm có mấy bước:

1. Lấy mật khi trời nắng ráo vài ngày, tránh lấy ngay sau trận mưa lớn vì mật lúc đó càng loãng.
2. Lọc sạch, để lắng, rót vào chai sạch khô, đậy chặt.
3. Cất ngăn mát ít nhất cho tới lúc gửi xe.
4. Bọc từng chai, xếp đứng trong thùng có chèn, để chỗ mát trên xe.
5. Người nhận lấy hàng ngay khi xe tới, cho vào tủ lạnh, rồi mới giao tiếp cho khách.

Dặn người thân nói đúng về mật: ngon, hiếm, vị chua thanh tự nhiên, cần để mát. Không nói mật chữa được bệnh gì, vì nói quá là mất lòng tin khi khách tìm hiểu.

Mùa nước và chuyện độ loãng của mật

Mùa mưa và mùa nước nổi, độ ẩm cao kéo dài, mật trong tổ loãng hơn và dễ chua nhanh sau khi lấy. Mùa này không nên đẩy mạnh bán xa. Nên để đàn tự giữ mật, chỉ lấy khi cần, và ưu tiên vòng một, vòng hai. Thùng nuôi kê cao, che mưa tạt, tránh chỗ đọng nước. Muốn hiểu thêm mùa mưa nắng trong vùng ảnh hưởng tới ong ra sao, xem Khí hậu & mùa vụ; còn những mô hình nuôi xen vườn trái thì có ở Mô hình nuôi phù hợp.

Khi muốn tăng đàn hoặc cần nguồn mật ổn định

Người nuôi miền Tây muốn có nhiều mật để bán đều thì con đường bền là tách đàn từ tổ khoẻ, không phải đi bắt tổ hoang. Nếu cần thêm tổ giống, hoặc khách hỏi những món quà làm từ ong dú mà nhà mình chưa có, có thể tham khảo trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh, nơi có mật ong dú, tổ giống, hộp quà mật và sản phẩm từ sáp ong dú như son dưỡng môi. Người nuôi muốn mua bán, trao đổi tổ và mật với nhau thì có thêm chợ ong dú.

Câu hỏi thường gặp