Uy tín bán ong dú ở miền Tây: giữ tiếng với người quen

Ở miền Tây, mua bán ong dú phần lớn diễn ra giữa người quen: bà con trong xóm, bạn nhậu, người cùng hội làm vườn, khách quen của tiệm tạp hoá đầu kênh. Ít ai ký giấy, nhiều khi còn bán chịu, đổi tổ lấy mấy bao phân hay một buổi phụ dọn vườn. Cái giữ cho việc mua bán đó trơn tru không phải hợp đồng mà là tiếng trong xóm.

Tiếng đó dễ có mà cũng dễ mất. Bán cho người quen, mình hay ngại nói chuyện chưa đẹp, ngại đòi tiền, ngại từ chối. Bài này gom những việc người nuôi miền Tây nên làm để bán cho người quen mà vẫn giữ được tình, giữ được tiếng.

Người quen là khách khó nhất

Người lạ mua xong không vừa ý thì thôi không mua nữa. Người quen mua xong không vừa ý thì vẫn gặp mình ở đám giỗ, ở quán, chỉ là không nói ra. Rồi một hôm nghe người khác hỏi «nghe nói tổ ông bán chết hết hả». Vì vậy, với người quen, việc gì cũng phải nói trước, nói rõ, dù hơi ngại.

Một cách làm nhiều người trong vùng thấy hiệu quả: dẫn người mua ra tận chỗ thùng, mở cho xem cả tổ tốt lẫn tổ đang yếu, rồi để họ tự chọn. Người ta tự chọn thì sau này ít trách hơn.

Những tình huống hay gặp và cách xử cho êm

Mật miền Tây và chuyện lên men

Không khí miền Tây ẩm gần như quanh năm, mùa mưa càng nặng. Mật ong dú vốn đã nhiều nước, để ngoài nhiệt độ phòng vài hôm là có thể bắt đầu sủi bọt, có mùi men. Đây là chỗ mất tiếng nhanh nhất: một hũ mật biếu mà mở ra phì bọt thì người nhận nhớ lâu.

• Lấy mật xong cho ngay vào ngăn mát, đừng để trên kệ chờ đủ hũ.
• Rót bằng dụng cụ khô, hũ khô, đậy kín.
• Trước khi đưa, mở nắp ngửi và nhìn. Có bọt nổi dày hoặc mùi men rõ thì giữ lại, không bán.
• Dặn người mua để ngăn mát, nói rõ vị chua thanh là bình thường, sủi bọt nhiều mới là hỏng.

Chuyện độ ẩm, sáp mềm, thùng mốc theo mùa ở miền Tây có bàn kỹ hơn ở mục Khí hậu & mùa vụ.

Mùa nước và chỗ đặt thùng của người mua

Bán tổ vào đầu mùa mưa mà không hỏi chỗ đặt thùng là tự rước chuyện. Vườn thấp, mương sát nhà, nước lên là ngập chân kệ, kiến bò lên tìm chỗ khô và tràn vào tổ. Trước khi giao, hỏi người mua:

1. Chỗ đặt thùng mùa nước có ngập không?
2. Kệ có đủ cao, có chân chặn kiến không?
3. Có mái che mưa tạt không?

Nếu cần chở tổ bằng ghe xuồng, đóng cửa tổ, chèn chắc, tránh để thùng sát mạn ghe dễ bị nước bắn. Người ta thấy mình lo tới cả đoạn đường chở tổ thì tin những chuyện khác mình nói.

Giữ một cuốn sổ, dù chỉ bán cho bà con

Nhiều người ngại ghi chép vì thấy bán cho người quen mà ghi thì kỳ. Thật ra cuốn sổ giữ tình chứ không làm mất tình: ai mua tổ nào, ngày nào, còn nợ bao nhiêu, đã hứa ghé xem lúc nào. Vài năm sau, khi đã bán cho vài chục nhà trong xã, không ai nhớ nổi hết. Ai thích dùng điện thoại thì có app ghi chép đàn ong, ghi luôn được tổ nào đã giao cho ai. Thêm chuyện người nuôi trong vùng giữ khách lâu năm ở mục Kinh nghiệm người nuôi.

Khi bà con hỏi mua mà mình hết hàng

Đừng gom mật nhà khác về rót chung rồi nói là mật nhà mình. Đừng tách vội tổ chưa đủ quân. Cứ nói hết hàng, và chỉ một chỗ đáng tin. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có mật ong dú, tổ ong dú giống, son dưỡng môi và các món từ sáp ong dú, hộp quà mật để biếu dịp Tết. Người quen của mình mua được hàng tốt thì vẫn nhớ là nhờ mình chỉ.

Câu hỏi thường gặp