Hỗ trợ sau mua tổ ong dú miền Tây: mùa nước, kiến, ẩm

Hỏi người nuôi ong dú ở miền Tây sợ nhất cái gì, câu trả lời gần như luôn là con kiến. Đất vườn liếp ẩm quanh năm, mương rạch bao quanh, cây trái sát nhau, nên kiến và mối có mặt ở mọi gốc cây. Một tổ ong dú mới mua về, chưa kịp ổn định, mà để kiến tìm ra đường vào thì chỉ vài ngày là xong.

Vì vậy ở vùng sông nước, hỗ trợ sau khi mua tổ không chỉ là vài lời dặn chung chung. Nó nên bắt đầu từ trước lúc nhận tổ: nhận mùa nào, đặt chỗ nào để không bị nước lên, chân kê ra sao. Phần dưới sắp theo đúng thứ tự đó.

Nhận tổ mùa nào cho hợp với miền Tây

Miền Tây có hai mùa rõ: mùa khô và mùa mưa, cuối mùa mưa thường có nước lên ở nhiều nơi. Đàn ong dú mới chuyển chỗ cần những ngày nắng ráo để ra định vị và kiếm phấn. Bảng dưới là cách cân nhắc khi hẹn ngày nhận với người bán:

Người bán có nghề thường khuyên khách ở vùng trũng không nhận tổ ngay trước mùa nước. Nếu họ nói vậy, đó là hỗ trợ thật chứ không phải từ chối bán.

Chân kê và chỗ đặt: tính theo mức nước

Ở vườn liếp, chọn chỗ đặt trên mặt liếp cao, không đặt sát mé mương. Chân kê nên làm sao cho:

• Đáy thùng cao hơn mức nước ngập cao nhất mình từng thấy ở vườn, có dư.
• Chân đứng trong chén hoặc lon chứa nước có thêm ít dầu, để kiến không bò lên được.
• Không có cành, dây leo, cỏ cao nào chạm vào chân hay thùng.
• Có mái che riêng chắn mưa tạt, mái nhô ra đủ để nước không chảy xuống cửa tổ.

Chén nước dưới chân cần được thay thường xuyên. Mùa mưa, chén đầy tràn hoặc bị lá rụng làm cầu, kiến lại đi qua được. Đây là việc nhỏ nhưng phải làm đều.

Kiến và mối: kiểm thế nào mà không mở thùng

Mỗi buổi sáng đi vườn, liếc qua chân thùng là đủ. Dấu hiệu cần để ý:

1. Hàng kiến bò lên chân kê hoặc dọc mép thùng.
2. Đất mối đắp lên chân gỗ, nhất là chân bằng gỗ để lâu ngoài vườn.
3. Ong dồn ra cửa tổ, cắn kéo với con gì đó.
4. Cửa tổ im lặng bất thường vào buổi sáng nắng.

Thấy một trong các dấu hiệu, xử lý chân kê ngay, rồi chụp ảnh gửi người bán. Đừng vội mở nắp để tìm kiến bên trong, vì mở ra lúc đàn đang bị quấy càng làm đàn rối thêm. Mục Kinh nghiệm người nuôi có thêm cách bà con trong vùng làm chân kê chống kiến.

Mưa dầm: lúc nào nên nhờ người bán

Mưa nhiều ngày liền, ong ít ra ngoài, cửa tổ vắng. Đó là bình thường. Điều cần lo là thùng thấm nước, đáy thùng ẩm, có mùi chua lạ. Lúc này nên nhắn người bán: chụp mái che, chụp nắp, chụp đáy thùng từ bên ngoài. Người bán có thể khuyên chèn khe, nâng mái, hoặc kê lại cho ráo nước. Chỉ mở thùng khi trời tạnh, có nắng, và khi người bán thấy cần.

Nên thoả thuận gì khi mua

Miền Tây rộng, người bán có khi ở tỉnh khác. Trước khi trả tiền nên hỏi:

• Trong bao lâu nếu đàn bỏ tổ thì có hỗ trợ không, hỗ trợ ra sao.
• Thiệt hại do nước ngập, do kiến thì có tính vào bảo hành không.
• Có trả lời qua ảnh, clip không, hay chỉ tới tận nơi mới xem được.

Tổ giống, mật và sản phẩm sáp ong dú

Ở miền Tây có nhiều người tự tách đàn bán quanh vùng, mua gần thì thuận chuyện hỗ trợ. Nếu muốn so sánh thêm nguồn, trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống tách từ đàn nuôi tại trại, cùng mật ong dú, hộp quà mật và son dưỡng môi từ sáp ong dú; thông tin chung xem ở ongquy.com. Người muốn tìm tổ, mật do bà con trong vùng rao bán có thể xem ở chợ ong dú, nhớ hỏi kỹ chuyện hỗ trợ trước khi nhận.

Câu hỏi thường gặp