Miền Tây: xem tổ ong dú tận vườn hay đặt qua mạng

Ở miền Tây, đi coi tổ ong dú tận vườn không chỉ để coi cái tổ. Cái đáng coi hơn là cái vườn quanh tổ: mương nước, liếp đất, cây trái, cách người ta giữ cho tổ khô ráo giữa xứ ẩm. Một tổ khỏe ở vườn người bán mà vườn nhà mình khác hẳn thì đem về cũng phải mất thời gian để đàn quen.

Vì vậy câu trả lời cho người miền Tây thường là: nếu được, ghé tận vườn một lần; còn nếu đặt qua mạng thì phải hỏi cho ra được cái vườn đó trông thế nào.

Năm thứ nên nhìn khi ghé vườn người bán

1. Tổ đặt cao hay thấp

Ở xứ có mương, có nước lên, tổ đặt thấp dễ ẩm chân và dễ bị kiến từ mé nước bò lên. Tổ treo hoặc kê cao trên kệ có chống kiến là dấu hiệu người nuôi hiểu vườn.

2. Mái che mưa

Mưa miền Tây có khi kéo dài cả buổi. Tổ có mái che, nước không tạt vào khe thùng là đàn ít bị ẩm mốc.

3. Cây trái quanh tổ

Vườn dừa, xoài, chôm chôm, nhãn, bưởi xen kẽ thì ong có hoa nhiều mùa. Nhìn xem trong vườn đang có cây nào ra bông.

4. Cửa tổ và nhịp bay

Đứng chừng mười lăm phút, nhìn ong về có mang phấn không, có con ong canh cửa không. Cửa tổ sạch, không có xác ong hay mùi chua lạ là tốt.

5. Chuyện phun thuốc

Hỏi vườn người bán và vườn kế bên có phun thuốc thường không, phun vào giờ nào. Đàn đã từng sống sót qua mùa phun chưa chắc chịu nổi khi về vườn nhà phun dày hơn.

So vườn người bán với vườn nhà

Muốn biết mùa bông trong xứ mình để chọn lúc nhận tổ, xem thêm mục Nguồn hoa địa phương.

Đường về: xe, đò và đoạn cầu

Từ vườn người bán về nhà có khi phải qua đường đal nhỏ, qua cầu, có nơi phải qua đò. Ong dú chịu xóc và nóng kém, nên:

• Bịt cửa tổ khi ong đã về gần hết, thường lúc chiều mát hoặc sáng sớm.
• Buộc tổ chắc, kê lót mềm, giữ thẳng đứng như lúc đặt ở vườn.
• Che nắng, che mưa nhưng vẫn để chỗ thoáng, đừng trùm kín ni lông.
• Đi chậm đoạn đường đal gồ ghề.

Về tới, đặt tổ lên chỗ đã chuẩn bị, để yên rồi mới mở cửa.

Khi đặt qua mạng thì hỏi gì

1. Xin video liền mạch cửa tổ vào buổi sáng có nắng.
2. Xin quay thêm một vòng quanh chỗ đặt tổ: cây gì, có mương không, che mưa ra sao.
3. Hỏi tổ tách khi nào và có từng bị kiến hay ẩm không.
4. Thống nhất giờ giao, tránh lúc trưa và lúc đang mưa lớn.
5. Lưu tin nhắn để đối chiếu khi nhận.

Không nhận tổ bắt từ rừng tràm hay cây hoang. Nhân đàn đúng nghề là tách từ đàn nuôi, vừa giữ được đàn tự nhiên vừa dễ sống hơn. Nếu đang so người bán quanh tỉnh, ghé mục Mua bán tại chỗ.

Tìm tổ giống và mật từ chỗ làm nghề

Bà con miền Tây muốn có tổ ong dú giống rõ nguồn, hoặc mật ong dú để dùng, làm quà, có thể tham khảo trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh. Ngoài mật và tổ giống, trại còn làm son dưỡng môi từ sáp ong dú và hộp quà mật, thông tin chung ở ongquy.com. Ai muốn so thêm tổ của nhiều người nuôi gần mình thì vào chợ mua bán tổ, mật giữa người nuôi.

Câu hỏi thường gặp