Người mới hay hỏi nuôi ong dú thế nào cho đúng. Câu trả lời thay đổi theo vùng nhiều hơn người ta tưởng.
Ở miền Tây, vùng sông nước với kênh rạch chằng chịt và vườn cây ăn trái liền thửa. Cách nuôi phổ biến tại đây hình thành từ chính điều kiện đó.
Ở miền Tây, cách phổ biến là kê tổ trên trụ trong vườn cây ăn trái hoặc treo dưới mái hiên nhà.
Cách này hình thành vì độ ẩm rất cao làm thùng dễ mốc, sáp mềm và phấn dự trữ hỏng nhanh. Người nuôi ở đây thử nhiều kiểu rồi mới rút ra, nên đáng học theo hơn là làm theo hướng dẫn chung.
Ngoài ra còn phải tính tới mùa nước nổi ở các tỉnh đầu nguồn buộc phải kê thùng rất cao hoặc dời tổ, nên bố trí khu nuôi cũng khác các vùng khác.
Điều đáng nói là mô hình này không cố định. Nguồn hoa và cách canh tác quanh vùng đổi thì cách nuôi cũng phải đổi theo.
Ba kiểu thường gặp, xét trong điều kiện miền Tây.
| Kiểu | Hợp khi nào | Ưu | Nhược |
|---|---|---|---|
| Vài tổ trong sân nhà | Nhà có sân, ít đất | Dễ trông, tiện chăm | Ít mật, hạn chế mở rộng |
| Cụm tổ trong vườn | Có vườn vài trăm m² | Cân bằng nhất | Cần chống kiến kỹ |
| Nhiều cụm rải trong đất rộng | Đất rộng, nguồn hoa tốt | Nuôi được nhiều | Tốn công đi lại |
| Đặt nhờ đất người khác | Nhà không có đất | Tận dụng vùng nhiều hoa | Phụ thuộc chủ đất |
| Kết hợp với canh tác | Có vườn cây ăn trái | Ong thụ phấn cho vườn | Rủi ro thuốc |
Số tổ hợp lý không phụ thuộc diện tích vườn mà phụ thuộc nguồn hoa trong bán kính vài trăm mét.
Ở miền Tây, nguồn chính gồm nhãn, chôm chôm, dừa và lớp hoa dại. Đi một vòng bán kính bốn trăm mét quanh nhà, đếm chỗ có hoa, đó mới là con số đáng tin.
Nuôi quá dày thì đàn nào cũng lửng lơ, không đàn nào bứt lên, và mùa tháng 2 đến tháng 4 là cả loạt cùng suy.
Cách an toàn là tăng dần: năm nay vài tổ, thấy nhẹ nhàng thì sang năm thêm.
Chỗ đặt tổ nên kê một mét trở lên, cao hơn nữa ở vùng có nước nổi, đây là con số tính riêng cho miền Tây.
Chọn hướng có nắng buổi sáng và bóng che buổi chiều.
Chống kiến phải làm kỹ vì kiến và mối phát triển mạnh quanh năm do đất luôn ẩm.
Lịch làm việc bám theo mùa hoa: tách đàn trong tháng 5 đến tháng 11, thu mật cuối mùa mưa, để yên trong tháng 2 đến tháng 4.
Đây là cách nhanh nhất và thường bị bỏ qua.
Người đã nuôi vài năm ở miền Tây biết những chuyện không có trong sách: tháng nào hay mất đàn, chỗ nào trong xã nuôi tốt, ai bán tổ đáng tin.
Đi thăm một hai trại trong vùng trước khi mua tổ đầu tiên. Nhìn cách họ kê thùng, đặt ở đâu, che chắn ra sao.
Một buổi đi thăm bằng nhiều tháng đọc.
Hai tới ba tổ đã ổn định, nuôi trọn một năm rồi mới tính mở rộng.
Không có mô hình nào cho nhiều mật hơn hẳn. Nguồn hoa quanh tổ quyết định nhiều hơn cách bố trí.
Vẫn nuôi được vài tổ ở sân, ban công hoặc sân thượng nếu quanh đó có cây xanh.
Được nếu thoả thuận rõ ràng. Ưu điểm là chọn được nơi nhiều hoa, nhược là phụ thuộc chủ đất.
Sau một năm, khi đã qua đủ tháng 5 đến tháng 11 và tháng 12 đến tháng 4.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →Nhà miệt vườn miền Tây có sẵn dừa, xoài, nhãn, bưởi quanh nhà, hợp nuôi vài tổ ong dú. Cái khó là ẩm, mùa nước lên và vườn xịt thuốc. Lịch việc theo t
Vườn liếp mương miền Tây nuôi ong dú rất hợp nếu biết đặt tổ trên liếp cao, chuẩn bị cho đợt xử lý ra hoa, chống ẩm mùa nước và tách khu tổ khỏi kiến
Vườn miệt Tây không thiếu hoa, nhưng số tổ ong dú vừa sức lại tuỳ vào chỗ đặt cao ráo, mùa nước lên, kiến và lịch xịt thuốc vườn trái. Cách tính theo
Người miền Tây bắt đầu nuôi ong dú hay chi vào chỗ chưa cần mà bỏ quên chỗ phải có. Bài tách rõ khoản tưởng phải mua nhưng chờ được, khoản tưởng bỏ đư
Vườn liếp, mương, triều cường và mùa nước nổi khiến việc kê tổ ong dú ở miền Tây khác hẳn vùng gò. Cách chọn chân kê, chống ẩm từ ba phía và chuẩn bị
Miền Tây chung chữ sông nước nhưng mỗi dải gặp khó riêng: nước nổi ở đầu nguồn, kiến mối ở vùng vườn liếp, gió chướng và mùa khô mặn ở ven biển. Kèm l
Nuôi ong dú vùng đồng bằng sông Cửu Long: vườn cây ăn trái dày đặc, kênh rạch, độ ẩm rất cao quanh năm, mùa nước nổi tháng 8–11 gây ngập, nguồn hoa từ nhãn, chôm chôm, dừa, bưởi, tràm. Thách thức: ẩm mốc, kê thùng chống ngập, muỗi và kiến nhiều.